Contacteer ons: 058 53 38 33

IWVA

> Nieuws

Herdenkingsplechtigheid Eerste Wereldoorlog en inhuldiging infoborden Belgisch militair hospitaal Cabour

Op vrijdag 19 oktober laatstleden vond op het Domein Cabour in Adinkerke een dubbele plechtigheid plaats. Met het evenement werd in de eerste plaats de Eerste Wereldoorlog herdacht in de regio en met de inhuldiging van de twee infoborden werd de aandacht verlegd naar het Belgisch militair hospitaal Cabour, dat van groot belang was in deze tumultueuze periode van onze geschiedenis. Personen die een grote rol speelden bij het ontstaan en de werking van het hospitaal waren onder meer de toenmalige eigenaar van het domein Charles Cabour, de dokters Léopold Melis, Paul Derache en Pierre Nolf, en Marie Curie. Zij werden op de plechtigheid uitvoerig toegelicht door geneesheer generaal-majoor Geert Laire, onderstafchef well-being en voorzitter van de vzw MEDIC. De organisatie was bijzonder verheugd zowel familieleden van Charles Cabour als Paul Derache te mogen verwelkomen op de plechtigheid.

Voorafgaand werd door ir. Johan Verbauwhede, directeur-generaal van de IWVA, ook dieper ingegaan op de geschiedenis van de waterwinning op het domein.

Door de ligging achter de IJzer speelden De Panne en Adinkerke een belangrijke rol in de Eerste Wereldoorlog. Onze gemeente werd als het ware beschouwd als de feitelijke hoofdstad van het vrije België. Het was immers hier dat Koning Albert het bevel over de troepen bleef voeren en buitenlandse delegaties en hoogwaardigheidsbekleders ontving. Ook militairen die met verlof waren en vluchtelingen verbleven tijdens de Eerste Wereldoorlog massaal in onze gemeente. De aanwezigheid van het front op enkele kilometers noodzaakte de oprichting van heel wat medische hulpposten, zo ook het militair hospitaal op het domein Cabour.

De oprichting van het chirurgisch hospitaal binnen het domein, in april 1915, werd bevolen door ‘l'Inspecteur Général du Service de Santé’ van het Belgisch Leger, dr. Léopold Mélis. Het hoofd van het hospitaal werd dr. Paul Derache. Deze jonge dokter had zich onderscheiden aan de Université Libre de Bruxelles. Vanaf 1892 nam hij dienst bij het leger. Vanaf oktober 1914 was hij directeur van het militair hospitaal in Duinkerke geweest. Derache bleek een goede chirurg én een efficiënte leider te zijn. Op 28 dagen werd het Cabourhospitaal opgebouwd, met de steun van het Antwerp British Hospital Fund en graaf de Mérode. Er werden demonteerbare paviljoenen gebouwd. Elk paviljoen had 24 bedden. In iedere hoek was een apart kamertje voor de geïsoleerde patiënten, een linnenkamer en een badkamer. Ze waren goed verlicht en stonden op een verhoog. In Cabour werden 19 dergelijke paviljoenen opgetrokken voor de gewonden en 3 voor het personeel. Er was een capaciteit van een 500-tal bedden. Het enige stenen gebouw werd gebruikt als operatiezaal. De dubbele Nobelprijswinnares Marie Curie reisde reeds in maart 1915 naar Adinkerke om in het gloednieuwe hospitaal een radiologie-uitrusting te installeren. De radioloog die het team van dr. Derache kwam versterken was dr. Bienfait uit Luik. Op 26 april 1915 ging het hospitaal open. Het chirurgische hospitaal in Cabour was actief tussen 25 april 1915 en 12 maart 1917. Gemiddeld zouden er 5 operaties per dag zijn uitgevoerd. Er werden meer dan 2.652 militairen geopereerd van oorlogsverwondingen (en nog een 500-tal andere personen) en daarvan overleden er naar verluidt 227 (sterftepercentage 6,8 %). Op 12 maart 1917 verhuisde dr. Derache met zijn chirurgische afdeling naar Beveren-aan-de-IJzer (Kruisstraat). In Cabour bleef een algemeen hospitaal voor zieken gevestigd, onder leiding van dr. Pierre Nolf. Dit bleef nog actief tot 17 februari 1920. Naar verluidt kregen 8.246 mensen hier een medische behandeling, onder meer slachtoffers van gasaanvallen (vanaf augustus 1917 mosterdgas of yperiet) en patiënten van de Spaanse griep (een wereldwijde griepepidemie in 1918).

Op 11 november 2018 om 11.00u zal het exact 100 jaar geleden zijn dat, met de ondertekening van de wapenstilstand bij de Franse stad Compiègne, zo'n 80 km ten noorden van Parijs, de Groote Oorlog eindigde. Een oorlog die meer dan 8 miljoen slachtoffers eiste en die dan ook nooit mag vergeten worden. In 1919 was er de Vrede van Versailles. Een 'Vrede' die later geen echte vrede bleek te zijn, want die lag mede aan de basis van de Tweede Wereldoorlog. 100 jaar geleden was de vrede vergankelijk. Dat is nu niet minder het geval. 

En alhoewel de herdenkingsperiode rond de Eerste Wereldoorlog binnenkort naar zijn einde loopt, is het belangrijk om waakzaam te blijven en de Groote Oorlog niet te vergeten. Dat is vooral de taak van de jeugd, die bij deze herdenkingsplechtigheid betrokken was. Zij zullen er in de toekomst over moeten waken dat de vrede behouden blijft en de vredesboodschap moeten blijven uitdragen. 

De herdenkingsplechtigheid op het Domein Cabour werd georganiseerd door de volgende partners:

  • de gemeente De Panne
  • Defensie
  • de VZW Medic
  • de Intercommunale Waterleidingsmaatschappij Veurne Ambacht (IWVA)
  • het Agentschap Natuur & Bos
  • het Historisch Comité IWVA
  • de Werkgroep Museum Cabour WO II & 2/4 Lansiers

05.11.2018
Terug naar het nieuwsoverzicht